O‘zbekistonda raqamli markirovka alohida skanerlash amali emas. Bu tovarni qabul qilishdan sotish, qaytarish yoki hisobdan chiqarishgacha bo‘lgan uzluksiz jarayon. Zanjirning bitta qismi tayyor bo‘lmasa, kod hujjatga tushmasligi, chek shakllanmasligi yoki qoldiq noto‘g‘ri chiqishi mumkin.
2026-yilda nimalar o‘zgaradi
Soliq qo‘mitasi 2026-yil 1-iyuldan qo‘shimcha avtomatik tekshiruvlar joriy etilishini ma’lum qildi. Tizim aylanma ishtirokchisi, tovar va markirovka kodini solishtiradi. Kassa chekida to‘g‘ri kod hamda mahsulot identifikatsiya kodi bo‘lishi kerak. 2026-yil 1-martdan ayrim markirovkalangan mahsulotlarni yaroqlilik muddati tugagach sotish ham cheklanadi.
Talablar bosqichma-bosqich joriy qilinadi. Shu sabab eski maqoladagi tayyor ro‘yxat tez eskiradi. Tovar guruhini Soliq qo‘mitasining rasmiy sahifasida tekshirish eng ishonchli yo‘l hisoblanadi.
Markirovka kimga tegishli
Zanjirda ishlab chiqaruvchi va importchilar, distribyutorlar, ulgurji kompaniyalar va chakana savdo qatnashadi. Do‘kon tovarni to‘g‘ri hujjatlar bilan qabul qilishi, kodlarni hisob tizimiga kiritishi va sotuv vaqtida aylanmadan chiqarishi kerak.
| Ishtirokchi | Asosiy vazifa | Tekshiruv |
|---|---|---|
| Yetkazib beruvchi | Tovar va kodlarni uzatish | Hujjat, miqdor, kod holati |
| Ombor | Qabul qilish va joylashtirish | Farq, agregatsiya, qoldiq |
| Do‘kon | Sotish yoki qaytarish | Skanerlash, chek, hisob |
Tovar qanday harakatlanadi
- Qabul
Tovar, hujjat va kodni solishtirish - Hisob
Partiya va holatni yozish - Sotuv
Skanerlash va kassa cheki - Istisno
Qaytarish, hisobdan chiqarish
Reglament faqat oddiy sotuvni emas, o‘qilmaydigan kod, hujjatdagi farq, xaridor qaytarishi, pozitsiyani bekor qilish, aloqa uzilishi va filiallar orasidagi ko‘chirishni ham qamrab olishi kerak.
Kassada nimani tekshirish kerak
- 2D skaner haqiqiy qadoqlardagi Data Matrix kodini barqaror o‘qiydi.
- Kassa dasturi to‘liq kodni qabul qilib, onlayn-NKMga uzatadi.
- Tovar kartochkasida to‘g‘ri MXIK va chek uchun zarur parametrlar bor.
- Sotuv, qaytarish va bekor qilish qo‘lda kod almashtirmasdan ishlaydi.
- Kod yaroqsiz bo‘lsa, kassir tushunarli xabar oladi.
2026-yil 1-iyuldagi tekshiruvlar bo‘yicha rasmiy izoh davlat portalida berilgan.
Uskuna va tizimlar
Minimal to‘plam jarayonga bog‘liq. Kassada odatda 2D skaner, mos kassa tizimi va onlayn-NKM kerak. Omborda ma’lumot yig‘ish terminali, o‘z yorlig‘ini chop etadigan korxonada esa printer ham talab qilinishi mumkin.
2D skanerlarKassa, qabul va kodlarni tekshirish uchun
Ma’lumot yig‘ish terminallariQabul, inventarizatsiya va ko‘chirish uchun
Set PrismaMarkirovkani kassa va hisob jarayonlari bilan bog‘lash uchunTayyorgarlik rejasi
- Tovar guruhlarini aniqlang. Assortimentni amaldagi rasmiy talablar bilan solishtiring.
- Ssenariylarni yozing. Qabul, sotuv, qaytarish va ko‘chirish uchun mas’ulni belgilang.
- Integratsiyani tekshiring. Kodni yetkazib beruvchi hujjatidan kassa chekigacha o‘tkazing.
- Pilot o‘tkazing. Bitta nuqta va haqiqiy tovarlardan boshlang.
- Istisnolarni belgilang. Xodimlar uchun yo‘riqnoma va yordam kontaktini tayyorlang.
SBG uskuna tanlaydi, kassa va hisob tizimlari mosligini tekshiradi hamda pilotni o‘tkazishga yordam beradi. Joriy sxemani baholash uchun SBG jamoasi bilan bog‘laning.
Ko‘p beriladigan savollar
Faqat 2D skaner sotib olish yetarlimi?
Yo‘q. Skaner kodni o‘qiydi, lekin ma’lumotning kassa dasturi, onlayn-NKM, chek va hisob tizimiga uzatilishi ham tekshiriladi.
Barcha tovarlar bir xil qoidaga bo‘ysunadimi?
Yo‘q. Muddat va bosqichlar tovar guruhiga bog‘liq. Joriy etishdan oldin rasmiy manbani tekshiring.
O‘qilmaydigan kod bilan nima qilish kerak?
Oldindan reglament yarating: qayta tekshiruv, mas’ul xodimga murojaat va yetkazib beruvchi bilan ishlash. Kodni qo‘lda almashtirmang.
Bitta filialdan boshlash mumkinmi?
Ha. Pilot haqiqiy kodlar, hujjatlar va xodimlar harakatini tarmoqqa yoyishdan oldin tekshiradi.
