O‘zbekistonda raqamli markirovkalanadigan tovarlarni sotadigan va kodlarni o‘qish qurilmalarini xarid qiladigan tadbirkorlar uchun soliq imtiyozi amal qilmoqda. Chora 2027-yil 1-yanvargacha amal qiladi. Shu sababli kassa ish joylarini yangilashni rejalashtirayotgan biznes imtiyoz huquqi, uskuna mosligi va hujjatlarni rasmiylashtirish tartibini oldindan tekshirishi muhim.
Hozir qanday tartib amal qiladi
Imtiyoz O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-maydagi PQ-203-son qarori bilan belgilangan. U raqamli markirovkalanadigan mahsulotlarni chakana sotadigan va markirovka kodlarini o‘qish qurilmalarini xarid qiladigan tadbirkorlik subyektlari uchun nazarda tutilgan.
Soliq qo‘mitasining 2026-yil 31-martdagi tushuntirishida chakana savdo ishtirokchilari markirovkalangan tovarlarni qabul qilishi va markirovka kodlari onlayn-NKM cheklarida aks etishini ta’minlashi kerakligi ham ko‘rsatilgan. Kod 2D skaner bilan o‘qiladi. Markirovkalangan tovarni kodni oldindan skanerlamasdan sotish chek shakllanishini to‘sib qo‘yishi mumkin.
Imtiyoz kimlarga tegishli bo‘lishi mumkin
Rasmiy tushuntirish imtiyozni raqamli markirovkalanishi shart bo‘lgan mahsulotlarning chakana savdosi bilan bog‘laydi. U foyda solig‘i, aylanmadan olinadigan soliq yoki yakka tartibdagi tadbirkor qat’iy belgilangan miqdorda to‘laydigan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘iga tegishli.
2D skanerning o‘zi imtiyoz huquqini tasdiqlamaydi. Xariddan oldin assortiment, soliq rejimi, uskuna hujjatlari va operatsiyani hisobda aks ettirish tartibini tekshirish kerak. Imtiyozni qo‘llash usulini buxgalter yoki hududiy soliq organi bilan oldindan kelishib olish maqsadga muvofiq.
2026-yildagi imtiyoz miqdori
Chegara markirovka kodlarini o‘qish uchun xarid qilingan har bir qurilmaga 4 BHMdan ko‘p bo‘lmagan miqdorda belgilangan. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so‘m. Hozirgi eng yuqori hisob:
- 1 BHM
440 000 so‘m - 4 BHM
1 760 000 so‘m - Muddat
01.01.2027 gacha - Hisob
har bir qurilmaga
Bu har qanday xarid qilingan skaner uchun kafolatlangan to‘lov emas, balki eng yuqori miqdor. Yakuniy natija uskuna narxi, dastur shartlariga moslik va operatsiyaning to‘g‘ri rasmiylashtirilishiga bog‘liq. BHM yoki qoidalar o‘zgarsa, hisobni yangilash kerak.
2D skanerni qanday tanlash kerak
Raqamli markirovka bilan ishlash uchun ikki o‘lchamli Data Matrix kodlarini o‘qiydigan skaner kerak. Tanlashda faqat format qo‘llab-quvvatlanishiga emas, qurilmaning do‘kondagi haqiqiy ish holatlariga ham e’tibor bering:
- qadoq, telefon ekrani va notekis yuzadagi kodni o‘qish;
- kichik, yaltiraydigan yoki qisman shikastlangan kodlarni tanish tezligi;
- onlayn-NKM, kassa dasturi va tovar hisobi tizimi bilan moslik;
- mos ulanish interfeysi, kabel uzunligi yoki avtonom ishlash vaqti;
- servis, kafolat va qurilmani tez almashtirish imkoniyati.
Mos modellar SBG shtrix-kod skanerlari katalogida jamlangan. Markirovka bilan kompleks ishlash uchun Set Prisma imkoniyatlarini ham ko‘rish mumkin.
Xariddan oldin nimalarni tayyorlash kerak
- Assortimentni tekshiring. Qaysi tovar guruhlari majburiy raqamli markirovkalanishi va ular qaysi kassalarda sotilishini aniqlang.
- Moslikni qayd eting. Onlayn-NKM modeli, kassa dasturi versiyasi, ulanish interfeyslari va integratsiya talablarini aniqlashtiring.
- Hujjatlarni so‘rang. Shartnoma, hisob, yukxat, to‘lov hujjatlari va uskunaning aniq nomini saqlang.
- Hisob tartibini kelishing. To‘lovdan oldin buxgalter bilan imtiyozni qo‘llash tartibi va tasdiqlovchi hujjatlar to‘plamini tekshiring.
- Sinovni rejalashtiring. Barcha kassalarga joriy etishdan oldin skanerni o‘z assortimentingiz kodlarida sinab ko‘ring.
Ulagandan keyin nimalarni tekshirish kerak
Qurilma kabel ulangandan keyin emas, to‘liq kassa ssenariysi tekshirilgandan keyin ishga tayyor hisoblanadi. Kod barqaror o‘qilishi, kassa dasturiga uzatilishi va chekda to‘g‘ri aks etishi kerak. Qaytarish, pozitsiyani bekor qilish, aloqa uzilishi va ishni tiklash holatlarini alohida tekshiring.
Do‘konlar tarmog‘i uchun avval bir yoki ikkita kassada pilot o‘tkazish, natijalarni qayd etish va shundan keyin sozlamani barcha kassalarga yoyish foydali. Bu mos kelmaslik, tovar kartochkalaridagi xatolar yoki xodimlar tayyorgarligidagi kamchiliklarni erta aniqlashga yordam beradi.
SBG qanday yordam beradi
SBG do‘kon formati va mavjud kassa infratuzilmasiga mos 2D skanerlarni tanlaydi, moslikni tekshiradi, uskunani sozlaydi va ish ssenariylarini sinashga yordam beradi. Zarur bo‘lsa, mutaxassislar skanerlashni kassa tizimi va markirovka jarayonlari bilan bog‘laydi.
SBG soliqni hisoblamaydi va imtiyozni qo‘llash bo‘yicha qaror qabul qilmaydi. Huquq va operatsiyani aks ettirish tartibini tasdiqlash uchun buxgalter yoki soliq organiga murojaat qilish kerak. Uskuna tanlash va texnik qismni tekshirish uchun SBG mutaxassislari bilan bog‘laning.
Talablarni qayerdan tekshirish mumkin
Xariddan oldin rasmiy e’lonlarni tekshiring: PQ-203 bo‘yicha imtiyoz haqidagi Soliq qo‘mitasi tushuntirishi, chakana savdoda markirovka kodlari bilan ishlash bo‘yicha 2026-yil 31-martdagi yangilanish va 2026-yil 1-sentabrdan BHM miqdori haqidagi rasmiy xabar.
Material axborot maqsadida tayyorlangan va soliq yoki yuridik maslahat o‘rnini bosmaydi.
Ko‘p beriladigan savollar
Imtiyoz qaysi muddatgacha amal qiladi?
Amaldagi rasmiy tushuntirishga ko‘ra, chora 2027-yil 1-yanvargacha amal qiladi. Xaridni rasmiylashtirishdan oldin muddat va qo‘llash tartibi o‘zgarmaganini tekshiring.
Har bir qurilma uchun qanday chegara bor?
Har bir qurilmaga 4 BHMdan ko‘p emas. BHM 440 000 so‘m bo‘lganida, 2026-yil 28-sentabr holatiga bu 1 760 000 so‘mgacha.
Har qanday shtrix-kod skaneri mos keladimi?
Yo‘q. Raqamli markirovka uchun qurilma ikki o‘lchamli Data Matrix kodlarini o‘qishi va kassa tizimiga mos bo‘lishi kerak. Ommaviy xariddan oldin modelni haqiqiy tovarlarda tekshirish lozim.
SBG soliq imtiyozini rasmiylashtiradimi?
Yo‘q. SBG uskunani tanlash, yetkazish, sozlash va texnik moslik uchun javob beradi. Imtiyoz huquqi va uni qo‘llash tartibi buxgalter yoki soliq organi bilan tasdiqlanadi.
