O‘sish uchun infratuzilma
HAVASga yangi do‘konlarni ulash, bir xil jarayonlarni saqlash va uskunani boshqarish imkonini beradigan kassa tizimi kerak edi. CSI ning 2021-yil martdagi materialida loyiha Toshkentdagi 122 do‘kon ko‘lamida tasvirlangan.
Diskounter uchun kassirning kundalik ishi sodda bo‘lishi va yangi nuqtada yechimni takrorlash qulayligi muhim. Interfeys, ma’lumot almashuvi va markaziy sozlash o‘sish bilan birga infratuzilmaning ortiqcha murakkablashishini kamaytiradi.

O‘tish jarayoni
Tarmoq Set Retail ni tanlab, amaldagi kassa dasturini almashtirdi. Pandemiya cheklovlari sabab HAVAS va CSI loyiha jamoalari masofadan ishlagan. Pilot uch haftada bajarilgan.
1С asosidagi ERP bilan integratsiyani riteylerning o‘z IT mutaxassislari CSI hujjatlari bo‘yicha bir haftada amalga oshirgan. Bu HAVAS jamoasi bajargan loyiha qismidir.
Kassalar va tarozilar
Set Retail sensor kassalarga o‘rnatildi. Yangi interfeys jismoniy klaviaturasiz ishlash imkonini berdi. Riteyler bahosiga ko‘ra, bu xizmatni soddalashtirgan va yangi do‘kon ochishda foydali bo‘lgan.
HAVAS Set Scales Centrum orqali o‘z-o‘ziga xizmat tarozilarini yagona serverdan boshqarishni ham joriy qilgan. Uskunani sozlash va yangilash markazlashgan, har nuqtada alohida bajariladigan ishlar kamaygan.

O‘sish bilan vazifalar qanday o‘zgardi
2021-yildagi o‘tish boshlanishida 122 do‘kon haqida so‘z borgan. HAVASning RetailConf 2024 taqdimotida esa 320 dan ortiq do‘kon va 650 dan ortiq kassa ko‘rsatilgan. Bu bosqichlar xizmat talablari o‘zgarishini ko‘rsatadi: kassa dasturidan keyin katta taqsimlangan infratuzilmani tizimli boshqarish zarur bo‘lgan.
Ma’ruzada 200 market bosqichi alohida qayd etilgan. Jamoa monitoring, kassa muhandislari vazifalarini avtomatlashtirish va yangi do‘konlarni tayyorlashni qayta ko‘rib chiqqan. Takroriy vazifalar uchun umumiy qoidalar, vositalar va o‘zgarishlar tarixi kerak bo‘lgan.
| Davr | Qayd etilgan ko‘lam | Asosiy vazifalar |
|---|---|---|
| 2021-yil mart | 122 do‘kon | Set Retail, masofaviy pilot va tarozilar boshqaruvi |
| RetailConf 2024 | 320 dan ortiq do‘kon, 650 dan ortiq kassa | Monitoring, xizmatni avtomatlashtirish va ma’lumot almashuvi |
Monitoring va nosozliklarga javob
HAVAS infratuzilmani kuzatish uchun Zabbix, Grafana va Loki dan foydalangan. Ular tizim holatini kuzatish va insidentlar haqida ma’lumot yig‘ishga xizmat qilgan. Ma’ruzada monitoring xabari keyingi javob jarayonini ishga tushirishi kerakligi ta’kidlangan.
Telegram-bot orqali do‘kon mas’ullariga avtomatik eslatmalar yuborilgan. Jamoa yechimlarni hujjatlashtirib, skriptlar versiyalarini Git da saqlagan. Shu tariqa sozlash va o‘zgarishlar haqidagi ma’lumot faqat ishni bajargan xodimda emas, butun jamoada mavjud bo‘lgan.
- Hodisani aniqlashZabbix va kuzatuv vositalari tizim holatini qayd etadi.
- Mas’ulga xabar berishMarket mas’ullariga avtomatik eslatmalar yuboriladi.
- Harakatni tashkil qilishXabar javob jarayonini boshlaydi, o‘zgarishlar hujjatlashtiriladi.

Kassa muhandislari ishini avtomatlashtirish
Kassalar konfiguratsiyasini boshqarish uchun Ansible qo‘llangan, vazifalar uchun alohida ssenariylar tayyorlangan. Ishga tushirishdan avval skript dolzarbligi tekshirilgan va versiyalar tarixi saqlangan. Muhandislar ichki kassa bazasi hamda skriptlarni ishga tushirish vositalaridan ham foydalangan.
2024-yil taqdimotida kassa muhandislari vazifalarining 90 foizi avtomatlashtirilgani qayd etilgan. Bu tarmoqqa texnik xizmat ko‘rsatish ko‘rsatkichidir. U do‘konlarning barcha operatsiyalarining 90 foizi avtomatik bajariladi degani emas.
Ma’lumot almashuvi va yangi do‘konlar
Kassa serveri, ERP va BI o‘rtasida markaziy almashuv uchun Apache Kafka asosidagi Set ESB loyihasi ishlatilgan. Uni tayyorlashda CSI qatnashgan. Ma’ruzada yangi almashuv tashkil etilganda mavjud integratsiya mexanizmlari saqlangani qayd etilgan.
Yangi marketlarni tayyorlashda boshqa bo‘limlar bilan reglamentlar, xodimlar mas’uliyati va uskunalarni bir xillashtirish qo‘llangan. Taqdimotda muayyan davr natijasi keltirilgan: ikki haftada 20 do‘kon ochilgan. Bu Set Retail dastlabki joriy etilishidan keyingi infratuzilma rivoji bosqichidir.
| Vazifa | Yechim |
|---|---|
| Kassir ishi | Mavjud sensor kassalarda Set Retail |
| O‘z-o‘ziga xizmat tarozilari | Set Scales Centrum va yagona server |
| Infratuzilmani kuzatish | Zabbix, Grafana va Loki |
| Konfiguratsiya va versiyalar | Ansible va Git |
| ERP va BI bilan almashuv | Apache Kafka asosidagi Set ESB |
| Marketlarni tayyorlash | Reglamentlar, bir xil uskuna, muhandislar mas’uliyati |
SBG portfoliоsidagi loyiha
HAVAS SBG mijozlari qatoriga kiradi. Loyiha Set Retail ekotizimining O‘zbekiston savdo tarmog‘ida qo‘llanishini ko‘rsatadi: kassa va tarozi boshqaruvi biznes bilan birga rivojlantiriladigan infratuzilmaga birlashtirilgan.
2021-yilgi loyihada pilot uch hafta, riteyler bajargan 1C integratsiyasi esa bir hafta davom etgan.
Boshqa tarmoqlar uchun tajriba
Kassa tanlashda interfeys bilan birga uskunani boshqarish, hujjatlar sifati, mas’uliyat taqsimoti va yangi nuqtaga joriy etish tartibini baholang. Mijoz IT jamoasi, dasturchi va mahalliy hamkorning birgalikdagi ishi muhim.
SBG O‘zbekistonda bunday loyihaning talablarini aniqlash, yechim tarkibini tanlash va mavjud tizimlar bilan integratsiyani kelishishga yordam beradi.
